سەردانەکەی مەسعوود بارزانی بۆ ڤاتیکان؛ ئامانجە ڕاگەیەندراو و شاراوەکان

  • January 22, 2026
  • 188 Views
سەردانەکەی مەسعوود بارزانی بۆ ڤاتیکان؛ ئامانجە ڕاگەیەندراو و شاراوەکان

لە هەنگاوێکی دیپلۆماسیی نوێدا، مەسعوود بارزانی، سەرۆکی پێشووی هەرێمی کوردستان، سەردانی ڤاتیکانی کرد و لەلایەن پاپا و کاردیناڵ پەترۆ پارۆلین، سکرتێری دەوڵەتی ڤاتیکان پێشوازی لێکرا. ئەمە دووەمین سەردانی فەرمی بارزانییە بۆ ڤاتیکان لە دوای ساڵی ٢٠١٤، کە لە کات و ساتێکی هەستیاردا دێت لەسەر ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتی.

١. خوێندنەوەی پڕۆتۆکۆڵی ڤاتیکان: پێگەی بارزانی لە ڕوانگەی نێودەوڵەتییەوە
پێگەی فەرمی ڤاتیکان بارزانی وەک “سەرۆکی پێشووی هەرێمی کوردستان” ناساندووە. لە ڕووی پڕۆتۆکۆڵییەوە، ئەم جۆرە پێشوازییە کە لەگەڵ کەسایەتی ئایینی و باڵیۆزی وڵاتانی تر (وەک باڵیۆزی پێرو) لە یەک ڕۆژدا ئەنجام دراوە، دەریدەخات کە ڤاتیکان مامەڵە لەگەڵ بارزانی وەک “کەسایەتییەکی سیاسیی کاریگەر” دەکات نەک وەک سەرۆکێکی کارا. ئەمەش پەیامێکی دیپلۆماسییە کە ڤاتیکان دەیەوێت هاوسەنگییەک لە نێوان پەیوەندییە فەرمییەکانی لەگەڵ بەغدا و ڕێزگرتن لە پێگەی مێژوویی بارزانی بپارێزێت.

بڵاوکراوەی پێگەی فەرمی ڤاتیکان

٢. گوتاری بارەگای بارزانی: جەختکردنەوە لەسەر ناسنامەی “پارێزەری کەمینەکان”
بارەگای بارزانی لە ڕاگەیەندراوەکەیدا سەرنجی خستووەتە سەر دوو خاڵی سەرەکی:

  • ئاشتی جیهانی: نیشاندانی بارزانی وەک کارەکتەرێکی ئاشتیخواز کە خەمی ئازارەکانی گەلانی هەیە.
  • پاراستنی مەسیحییەکان: ئاماژەدان بە ئازادکردنی ناوچە مەسیحییەکان لە دەستی داعش و پێشکەشکردنی دیارییەکی تایبەت بەو بۆنەیەوە. ئەمە هەوڵێکە بۆ بەهێزکردنی ئەو وێنەیەی کە بارزانی و پارتی دیموکراتی کوردستان وەک “قەڵغانی پاراستنی کەمینە ئایینییەکان” لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست خۆیان پێ دەناسێنن، کە ئەمەش کارتێکی بەهێزی دیپلۆماسییە لە لای وڵاتانی ڕۆژئاوا و ڤاتیکان.

٣. شیکاری ئامانجە شاراوەکانی سەردانەکە
لە کاتێکدا میدیای جیهانی بایەخێکی ئەوتۆی بە سەردانەکە نەداوە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە سەردانەکە زیاتر ڕەهەندی “دیپلۆماسیی بێدەنگ” یان شەخسیی هەیە. دەکرێت ئامانجەکان لە دوو خاڵدا چڕ بکرێنەوە:

أ. مەترسییەکانی سەر قەوارەی هەرێم (فاکتەری سووریا و عێراق):
لە دوای گۆڕانکارییەکانی ڕۆژئاوای کوردستان و ئەگەری سەرکەوتنی حکومەتی سووریا لەسەر هەژموونی کورد لەو وڵاتە، بارزانی مەترسی ئەوەی هەیە ئەم مۆدێلە بگوازرێتەوە بۆ باشووری کوردستان. بەهێزبوونەوەی دەسەڵاتی ناوەندی لە بەغدا و هەوڵەکان بۆ لاوازکردنی قەوارەی هەرێم، بارزانی ناچار کردووە پەنا بۆ ناوەندە مەعنەوییە نێودەوڵەتییەکانی وەک ڤاتیکان ببات، تاوەکو لە ڕێگەی لۆبی مەسیحی و نێودەوڵەتییەوە گوشارەکان لەسەر هەرێمی کوردستان کەم بکاتەوە، دەزانێت تارگێتى یەکەم لەم ڕووداوانە پارتە.

ب. کێبڕکێ بۆ خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی:
یەکێک لە گریمانە بەهێزەکان ئەوەیە کە مەسعوود بارزانی دەیەوێت پرۆفایلی خۆی وەک “کەسایەتییەکی ئاشتیخواز” لەسەر ئاستی جیهان بەرز بکاتەوە. پێشکەشکردنی سیڤی بۆ خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی و هەوڵدان بۆ نێوەندگیری لە قەیرانی سووریادا، پێویستی بە پشتگیریی مەعنەویی سەرکردە گەورەکانی جیهان هەیە. چاوپێکەوتن لەگەڵ پاپا دەتوانێت وێنەیەکی ئەرێنی لە ناوەندەکانی بڕیاردانی خەڵاتی نۆبڵ بۆ دروست بکات.

سەردانەکەی بارزانی بۆ ڤاتیکان زیاتر لەوەی سەردانێکی پڕۆتۆکۆڵیی ئاسایی بێت، هەوڵێکی “پاراستنی پێگە” و “بنیادنانی براندی سیاسی”یە. بارزانی لە ڕێگەی دەروازەی ڤاتیکانەوە دەیەوێت دوو پەیام بنێرێت: یەکەم، بۆ ناوخۆ و ناوچەکە کە هێشتا وەک مەرجەعێکی سیاسیی گرنگ لە لایەن جیهانەوە مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت؛ دووەم، بۆ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کە ئەو کلیلی سەقامگیری و پارێزەری کەمینەکانە لە ناوچەیەکی پڕ کێشەدا.

ئەمانەش بخوێنەرەوە

نوێترین

ڤیدیۆی هەڵبژێردراو